حسادت در کودکان اوتیسم

باور غلط و رایجی وجود دارد که کودکان مبتلا به اوتیسم توانایی کمتری در درک برخی احساسات دارند. درحالی‌که در بسیاری از موارد، کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم احساسات شدیدتری را نسبت به دیگران تجربه می‌کنند؛ آن‌ها فقط توانایی بیان صحیح آن را ندارند.

آیا کودکان مبتلا به اوتیسم حسادت می‌کنند؟

کودکان مبتلا به اوتیسم کاملاً قادر به احساس حسادت هستند. اما بروز آن در افراد مبتلا به اوتیسم شبیه به احساسات ما نیست. معمولاً، حسادت می‌تواند به‌شکل بی‌تفاوتی، ناامیدی، کمی عصبانیت و طیف گسترده‌ای از حالات چهره و اظهارنظرها ظاهر شود. کودک نوپایی را در نظر بگیرید که می‌خواهد مادرش نوزاد تازه ‌متولدشده را زمین بگذارد و او را در آغوش بگیرد. او مادر را می‌کشد، هل می‌دهد و حتی شاید نوزاد را هل بدهد،‌ فریاد بزند، غرغر کند، نیشگون بگیرد و بگوید: «مامان من، مامان من». کودک مبتلا به اوتیسم هم می‌تواند حسادتی مشابه همسالان خود احساس کند، اما شاید اصلاً آن را بیان نکند یا گوشه‌گیر و منزوی شود.

توجه داشته باشید احساس حسادت در کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم وجود دارد و فقط باید زمانی را صرف شناسایی علائم و نشانه‌های آن کنید. بنابراین با شناسایی نشانه‌های حسادت می‌توانید به فرزند خود کمک کنید.

آیا حسادت، احساسی رایج در کودکان یا بزرگسالان مبتلا به اوتیسم است؟

اینکه آیا حسادت، احساسی رایج در اوتیسم است، همان پاسخی را دارد که درخصوص حسادت در افراد معمولی می‌گوییم. درواقع این رفتار در افراد مختلف، به‌صورت متفاوت ظاهر می‌شود و بستگی به ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها و خانواده دارد.

اگر کودکی تک فرزند باشد و رقابت خواهر و برادری نداشته باشد، احتمالاً حسادت بسیار کمتری احساس می‌کند؛ کودک تک فرزند بدون مزاحمت از طرف کودک دیگر، دسترسی کامل به والدین خود دارد. تنها رقیب واقعی او، پدر و مادرش در هنگام جلب توجه یکدیگر هستند.

کودک تک فرزند در هنگام بازی کردن کودکان دیگر با اسباب‌بازی‌های او یا جلب توجه والدینش حسادت بیشتری نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال ممکن است عمه‌اش با فرزند کوچک یا نوزاد خود با خانه آن‌ها بیاید و والدین به مهمان‌ها توجه کنند. درنتیجه کودک مبتلا به اوتیسم دچار رنجش یا سردرگمی می‌شود. او این احساس را به شکل‌های مختلف بروز می‌دهد.

کودک اوتیستیک که خواهر و برادران زیادی دارد، به‌طور بالقوه می‌تواند احساس حسادت یا تهدید ناشی از رقابت با اطرافیان خود داشته باشد. اما ممکن است واکنشی بسیار متفاوت نشان دهد. او ممکن است رفتار خواهر یا برادرش (بازی با اسباب‌بازی‌های او یا جلب توجه مادر) را نادیده بگیرد یا واکنشی منفی نشان دهد و بحران ایجاد کند. در کودکان اوتیسمی نیز مانند کودکان دیگر، حسادت به‌دلایل مشابهی ایجاد می‌شود.

چه چیزی باعث حسادت در کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم می‌شود؟

علت حسادت در افراد مبتلا به اوتیسم با افراد معمولی تفاوتی ندارند. قابل مشاهده‌ترین تفاوت بین افراد مبتلا به اوتیسم و افراد بدون اوتیسم نحوه بیان این احساس است.

افراد مبتلا به اوتیسم، احساسات خود را بدون آگاهی از این واقعیت که در حال بیان آن هستند، ابراز می‌کنند. نزدیکان این افراد بلافاصله متوجه تغییرات عاطفی آن‌ها می‌شوند.

دوستان نزدیک، خانواده و معلمان می‌توانند به رفتارهای کودک توجه کنند و متوجه نشانه‌های حسادت شوند. تغییرات رفتاری معمولاً‌ در این موارد رخ می‌دهند:

خلق و خو

توجه به هرگونه تغییر خلق و خو در کودک مبتلا به اوتیسم، به‌ویژه کودکان اوتیستیک غیرکلامی، بسیار مفید است. در نظر بگیرید فرزند شما با خوشحالی در حال بازی با شما است که خواهر یا برادر کوچک‌تر او بیدار می‌شود و توجه شما را جلب می‌کند. درنتیجه کودک در سکوت به اتاق خودش می‌رود. در این حالت شما متوجه تغییر اتفاق افتاده می‌شوید. کودک ممکن است نگوید: «عصبانیم چون نوزاد توجه تو را جلب و بازی ما را قطع کرد». اما با انزوا و قهر در سکوت پاسخی عاطفی خود را نشان می‌دهد.

تغذیه

اگر عادات غذایی فرزند شما تغییر کرده است، ممکن است به این دلیل باشد که کودک تحت تأثیر مجموعه‌ای از شرایط ناراحت‌کننده عاطفی قرار گرفته است. بنابراین بهتر است هرگونه تغییر مانند این را یادداشت کرده و درصورت امکان سعی کنید تغییر کودک نسبت به رویدادهای مختلف را به یاد داشته باشید. همچنین بهتر است ترجیحات غذایی کودک مبتلا به اوتیسم و تفاوت بین خواهر و برادرها را یادداشت کنید. به‌عنوان مثال ممکن است فرزند شما غذایی را که خواهر یا برادرش می‌خورد، دوست نداشته باشد. اما بعد از مدتی بخواهد مثل آن‌ها این غذا را امتحان کند. کودک مبتلا به اوتیسم معمولاً قادر نیست به‌صورت کلامی بیان کند چه چیزی می‌خواهد. او با عمل خود به شما نشان می‌دهد چه چیزی مدنظرش است.

خواب

هنگامی که کودک ازنظر عاطفی پریشان است، اختلالات خواب ممکن است به مشکلی جدی تبدیل شوند. اگر فرزند شما به همسرتان حسادت ‌کند، ممکن است تا دیر وقت بیدار بماند؛ زیرا ممکن است از اینکه مادر و پدر بعد از رفتن او به رختخواب با هم وقت می‌گذرانند، ناراحت باشد. درنتیجه این رفتار منجر به بیدار شدن مکرر کودک، درخواست آب، درخواست استفاده از سرویس بهداشتی یا گریه او به‌دلیل تنها بودن در رختخواب می‌شود. این اتفاق به‌ویژه زمانی که خواهر یا برادر بزرگ‌تر کودک اجازه دارد بیشتر بیدار بماند، مشاهده می‌شود.

آموزش اجتماعی/عاطفی

حسادت در محیط‌های اجتماعی که از کودک انتظار می‌رود مهربان باشد، اسباب‌بازی‌هایش را به دیگران بدهد یا با کودکان دیگر مؤدبانه صحبت کند، مشهودتر است. به‌عنوان مثال اگر کودک دیگری در جمع باشد و اسباب‌بازی یا غذایی داشته باشد که فرزند شما بخواهد، ممکن است نسبت به آن واکنشی احساسی نشان دهد. یا فرض کنید کودکتان را به پارک برده‌اید و در حال تاب‌بازی است. در این حالت اگر فرزند شما کودک دیگری را ببیند که والدینش در حال تاب دادن او هستند، ولی شما به‌جای اینکه او را روی تاب هل بدهید، در حال گپ زدن با والدین دیگر هستید، احتمال ایجاد بحران توسط فرزندتان بسیار زیاد است.

استیمینگ (خودتحریکی)

استیمینگ یکی دیگر از نشانه‌های احساسات شدید یا نیاز به رهایی از اضطراب است. اگر کودک حسادت کرده و نتواند آن را به‌صورت کلامی بیان کند، ممکن است رفتارهای تکراری به نام استیمینگ مانند تکان خوردن، قدم زدن، بال بال زدن، تکان دادن سر، صدا درآوردن، ضربه زدن، چرخیدن یا هر نوع حرکات یا صداهای تکراری که باعث می‌شوند درمورد وضعیت عاطفی خود احساس بهتری داشته باشد، از خود نشان دهد. هنگامی که این رفتار را در کودک مبتلا به اوتیسم مشاهده کردید، بهتر است سعی کنید با دادن چیزی که فکر می‌کنید دوست دارد یا توجه کردن به او برای منحرف کردن او از حرکات تکراری، رفتارهای او را متوقف کنید. ممکن است او فقط توجه شما یا یکی از خواهرها یا برادرهای خود را بخواهد.

آیا کودکان اوتیستیک به خواهر و برادران خود حسادت می‌کنند؟

در نظر بگیرید فرزند مبتلا به اوتیسم شما در حال بازی با خواهر یا برادر نرمال خود باشد، ازآنجایی‌که او شبیه به آن‌ها رفتار نمی‌کند، خواهر یا برادر به‌دنبال هم‌بازی دیگری می‌گردد تا با او بازی‌های تخیلی، ورزش یا هر نوع فعالیت دیگری را که برای کودک اوتیسمی دشوار است، انجام دهد.

این مسئله باعث برانگیختن حسادت در کودک مبتلا به اوتیسم می‌شود؛ زیرا او اکنون تماشاگر چیزی است که آن را درک نمی‌کند و از آن ناامید شده است. حتی اگر فرزند شما سعی کند به بازی بپیوندد، هدف او یادگیری بازی یا پیوستن به آن نیست، بلکه قصد دارد هم‌بازی خود را پس گیرد.

اوتیسم چگونه بر اعضای خانواده تأثیر می‌گذارد؟

وقتی کسی در خانواده اوتیسم دارد، همه تحت تأثیر قرار می‌گیرند. مادر و پدر شغلی تمام‌وقت دارند که تمام مسئولیت‌های مختلف همراه با کودکی مبتلا به اوتیسم را مدیریت می‌کنند، خواهر و برادران با رشد طبیعی باید یاد بگیرند با خواهر یا برادر مبتلا به اوتیسم صبور باشند، مراسمات و مهمانی هاباید برای تطبیق با کودک مبتلا به اوتیسم باید نادیده گرفته شده یا کوتاه شوند. مهمانی‌های خانوادگی می‌توانند با نظرات و قضاوت‌های دیگران درمورد چیزی که درک نمی‌کنند، استرس‌زا باشند.

حسادت بخشی طبیعی از احساسات انسان است. مادر به مادران دیگری که آزادی بیشتری دارند حسادت می‌کند – پدر نیز همین احساس را درمورد پدران دیگر دارد. خواهر و برادرها برای جلب توجه رقابت می‌کنند – آن‌ها می‌خواهند درست مانند خواهر یا برادر اوتیستیک خود مرکز صحبت و توجه باشند. مهمتر از همه، کودک مبتلا به اوتیسم به احتمال زیاد با احساساتی دست و پنجه نرم می‌کند که نمی‌تواند بیان کند و بنابراین به‌سرعت ناامید می‌شود.

به دنبال کمک تخصصی باشید

برای حل مشکل حسادت در کودک اوتیستیک، دریافت کمک حرفه ای می تواند نقش مهمی داشته باشد.

مداخلات درمانی و گروه های حمایتی

مداخلات درمانی مانند رفتاردرمانی و گروه‌های حمایتی فضای ارزشمندی را برای کودکان مبتلا به اوتیسم فراهم می‌کند تا با دیگرانی که تجربیات مشابهی دارند ارتباط برقرار کنند. این مداخلات و گروه ها یک محیط حمایتی را ارائه می دهند که در آن کودکان می توانند احساسات، نگرانی ها و ناامیدی های خود را بیان کنند. آنها همچنین فرصتی برای یادگیری راهکارهای مقابله ای موثر و به دست آوردن درک عمیق تری از اوتیسم فراهم می کنند.

گروه های درمانی توسط متخصصانی مانند درمانگران، روانشناسان یا مددکاران اجتماعی که در اوتیسم تخصص دارند، مدیریت می شوند. این جلسات می‌تواند به کودکان کمک کند تا شبکه‌ای از پشتیبانی بسازند، دیدگاه خود را به اشتراک بگذارند و با دیگرانی که با چالش‌های مشابهی روبرو هستند تبادل نظر کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص گروه درمانی کودکان اینجا کلیک کنید.

کلام پایانی

رقابت بین خواهر و برادر چالشی رایج در هر خانواده است، اما زمانی که یکی از کودکان اوتیسم داشته باشد، می تواند پیچیده تر شود. درک نیازهای منحصر به فرد هر کودک و ایجاد فرصت هایی برای تعاملات مثبت و درک متقابل بسیار مهم است.

تشویق همدلی، ایجاد فعالیت‌های مشترک، و توجه فردی به هر کودک می‌تواند به تقویت پیوندهای خواهر و برادر کمک کند و رقابت را به حداقل برساند. علاوه بر این، مشارکت دادن خواهر و برادر در جریان اوتیسم با آموزش آنها در مورد وضعیت خواهر یا برادرشان می تواند پذیرش و حمایت را افزایش دهد.

مهم‌تر از همه، حفظ یک محیط حمایت‌کننده و دوست‌داشتنی که در آن هر کودک احساس ارزشمندی و درک می‌کند، کلیدی برای تقویت روابط سالم بین خواهر و برادرها، بدون توجه به تنوع عصبی است. بیایید به حمایت و ارتقای همدیگر ادامه دهیم، زیرا در کنار هم شادی ها و چالش های زندگی خانوادگی را طی می کنیم.