استفاده از لنزهای تماسی برای بسیاری از افراد به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است. برخی افراد برای اصلاح مشکلات بینایی از لنزهای طبی استفاده میکنند و برخی دیگر به دلیل زیبایی و تغییر رنگ چشم به سراغ لنزهای رنگی میروند. با وجود مزایای متعدد این محصولات، یکی از رایجترین مشکلاتی که کاربران با آن مواجه میشوند، خشکی چشم است. این مشکل میتواند از یک احساس ناراحتی خفیف تا سوزش، قرمزی و حتی کاهش کیفیت دید متغیر باشد.
مهم ترین عوامل خشکی چشم با لنز
خشکی چشم هنگام استفاده از لنز معمولاً به یک عامل محدود نمیشود و ترکیبی از شرایط محیطی، ویژگیهای فردی و نحوه استفاده از لنز در بروز آن نقش دارند. آشنایی با این عوامل میتواند به انتخاب بهتر لنز و جلوگیری از مشکلات احتمالی کمک کند.
کاهش تولید اشک طبیعی
اشک نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت چشم دارد. سطح چشم به وسیله لایهای از اشک پوشیده شده است که وظیفه مرطوب نگه داشتن، محافظت در برابر آلودگیها و تأمین اکسیژن مورد نیاز سلولهای سطح چشم را بر عهده دارد.
در برخی افراد میزان تولید اشک کمتر از حد طبیعی است. این موضوع میتواند به دلایل مختلفی مانند افزایش سن، تغییرات هورمونی، مصرف برخی داروها یا برخی بیماریها رخ دهد. زمانی که چشم به اندازه کافی اشک تولید نکند، وجود لنز روی سطح چشم باعث میشود احساس خشکی و ناراحتی بیشتر شود.
افرادی که به طور طبیعی دچار خشکی چشم هستند، باید پیش از استفاده از لنز با متخصص چشم مشورت کنند تا مناسبترین گزینه برای آنها انتخاب شود.
استفاده طولانی مدت از لنز در طول روز
یکی از اشتباهات رایج میان کاربران، استفاده بیش از حد از لنزها است. هرچند بسیاری از لنزهای جدید برای استفاده روزانه طراحی شدهاند، اما باقی ماندن طولانیمدت لنز روی چشم میتواند موجب کاهش رطوبت سطح چشم شود.
با گذشت ساعتهای طولانی، تبادل اکسیژن در سطح چشم کاهش پیدا میکند و چشم خستهتر میشود. در این شرایط بسیاری از افراد احساس میکنند که لنز در چشم آنها سنگین شده یا باعث سوزش و خارش میشود.
رعایت مدت زمان توصیهشده توسط سازنده لنز و پزشک میتواند تأثیر زیادی در کاهش این مشکلات داشته باشد.
کار طولانی با کامپیوتر و تلفن همراه
زندگی امروزی باعث شده افراد ساعتهای زیادی را به کار با کامپیوتر، لپتاپ، تبلت و گوشیهای هوشمند اختصاص دهند. تحقیقات نشان داده است که هنگام نگاه کردن به نمایشگرها، تعداد پلک زدن افراد به شکل محسوسی کاهش پیدا میکند.
پلک زدن باعث پخش شدن اشک روی سطح چشم میشود. زمانی که تعداد پلکها کمتر شود، رطوبت چشم کاهش یافته و اشک سریعتر تبخیر میشود. در نتیجه افرادی که از لنز استفاده میکنند، بیشتر از دیگران احساس خشکی، خستگی و سوزش چشم را تجربه خواهند کرد.
به همین دلیل توصیه میشود هنگام کار با نمایشگرها هر چند دقیقه یک بار به چشمها استراحت داده شود و از قانون 20-20-20 استفاده شود؛ یعنی هر 20 دقیقه، به مدت 20 ثانیه به نقطهای در فاصله حدود 20 فوتی نگاه کنید.
قرار گرفتن در محیطهای خشک و کمرطوبت
شرایط محیطی تأثیر مستقیمی بر سلامت چشم دارد. حضور در محیطهایی که رطوبت کمی دارند میتواند موجب تبخیر سریعتر اشک شود. استفاده مداوم از سیستمهای سرمایشی و گرمایشی، حضور در هواپیما، کار در محیطهای اداری بسته و قرار گرفتن در معرض باد از جمله عواملی هستند که میتوانند خشکی چشم را تشدید کنند.
در چنین شرایطی حتی افرادی که سابقه خشکی چشم ندارند نیز ممکن است هنگام استفاده از لنز احساس ناراحتی داشته باشند. استفاده از دستگاه بخور یا افزایش رطوبت محیط میتواند تا حدی این مشکل را کاهش دهد.
انتخاب نامناسب لنز
تمام لنزهای موجود در بازار ویژگیهای یکسانی ندارند. هر لنز از مواد اولیه متفاوتی ساخته میشود و میزان عبور اکسیژن، درصد آب و قابلیت حفظ رطوبت در آن متفاوت است.
اگر لنزی متناسب با شرایط چشم فرد انتخاب نشود، احتمال بروز خشکی چشم افزایش پیدا میکند. برخی افراد به لنزهای سیلیکون هیدروژل واکنش بهتری نشان میدهند و برخی دیگر با انواع خاصی از لنزهای نرم احساس راحتی بیشتری دارند.
به همین دلیل انتخاب یک برند معتبر و باکیفیت اهمیت زیادی دارد. بسیاری از کاربران پیش از خرید درباره بهترین مارک لنز چشم تحقیق میکنند تا محصولی را انتخاب کنند که علاوه بر زیبایی یا اصلاح دید، راحتی بیشتری را نیز برای چشم فراهم کند.
استفاده از لنزهای تاریخگذشته
گاهی افراد برای صرفهجویی در هزینه یا بیتوجهی به توصیههای سازنده، بیش از مدت تعیینشده از لنز استفاده میکنند. هر لنز دارای عمر مشخصی است و پس از پایان این مدت، کیفیت و عملکرد آن کاهش پیدا میکند.
لنزهای فرسوده رطوبت کمتری حفظ میکنند و ممکن است باعث تحریک سطح چشم شوند. این موضوع میتواند خشکی، قرمزی و حتی عفونتهای چشمی را به همراه داشته باشد.
تعویض بهموقع لنز یکی از مهمترین اقداماتی است که برای حفظ سلامت چشم باید انجام شود.
استفاده نکردن از محلول مناسب
محلولهای مخصوص لنز تنها برای تمیز کردن آن طراحی نشدهاند. این محصولات نقش مهمی در حفظ رطوبت و سلامت لنز دارند. استفاده از محلولهای نامرغوب یا ناسازگار با نوع لنز میتواند موجب ناراحتی چشم و افزایش علائم خشکی شود.
همچنین هرگز نباید از آب لولهکشی یا محلولهای غیرتخصصی برای شستوشوی لنز استفاده کرد؛ زیرا این کار احتمال آلودگی و آسیب به چشم را افزایش میدهد.
خوابیدن با لنز
یکی از مهمترین دلایل بروز مشکلات چشمی، خوابیدن با لنز است. حتی اگر فرد در طول روز هیچ مشکلی نداشته باشد، خوابیدن با لنز میتواند اکسیژنرسانی به قرنیه را کاهش دهد.
نتیجه این اتفاق ممکن است خشکی شدید چشم، قرمزی، احساس وجود جسم خارجی در چشم و حتی بروز عفونت باشد. مگر در مواردی که پزشک استفاده از لنزهای مخصوص خواب را تجویز کرده باشد، بهتر است همیشه پیش از خواب لنزها از چشم خارج شوند.
مصرف برخی داروها
بعضی از داروها میتوانند باعث کاهش تولید اشک شوند. داروهای ضد حساسیت، برخی داروهای ضد افسردگی، داروهای کنترل فشار خون و برخی درمانهای هورمونی از جمله مواردی هستند که ممکن است در ایجاد خشکی چشم نقش داشته باشند.
افرادی که به طور مداوم دارو مصرف میکنند و همزمان از لنز استفاده میکنند، بهتر است در صورت مشاهده علائم خشکی با پزشک خود مشورت کنند.
کم آبی بدن
سلامت چشم ارتباط مستقیمی با وضعیت عمومی بدن دارد. زمانی که بدن دچار کمآبی میشود، تولید اشک نیز ممکن است کاهش پیدا کند. مصرف ناکافی آب در طول روز میتواند یکی از دلایل پنهان خشکی چشم باشد.
نوشیدن آب کافی، مصرف میوهها و سبزیجات تازه و حفظ تعادل مایعات بدن میتواند به بهبود وضعیت رطوبت چشم کمک کند.
چگونه از خشکی چشم جلوگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال خشکی چشم هنگام استفاده از لنز میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- استفاده از لنزهای استاندارد و باکیفیت
- رعایت زمان مجاز استفاده از لنز
- تعویض بهموقع لنزها
- استفاده از محلولهای معتبر و مناسب
- استراحت دادن به چشم هنگام کار با نمایشگرها
- مصرف آب کافی در طول روز
- افزایش رطوبت محیط کار و منزل
- خارج کردن لنز قبل از خواب
- مراجعه منظم به متخصص چشم
جمع بندی
خشکی چشم یکی از شایعترین مشکلات مرتبط با استفاده از لنزهای تماسی است که میتواند دلایل مختلفی از جمله کاهش تولید اشک، استفاده طولانیمدت از لنز، کار زیاد با کامپیوتر، شرایط محیطی نامناسب، انتخاب نادرست لنز، کمآبی بدن و رعایت نکردن اصول نگهداری داشته باشد. خوشبختانه در بیشتر موارد با انتخاب صحیح لنز، رعایت نکات بهداشتی و مراقبت مناسب از چشمها میتوان این مشکل را کنترل کرد و از مزایای لنزهای طبی و رنگی بدون احساس ناراحتی بهرهمند شد.
دیدگاه کاربران