کفش کوهنوردی سبک برای برنامه‌های یک‌روزه؛ چی بخریم؟

آن حس رهایی و سبکی که در دل و دامن کوه تجربه می‌کنیم، انگیزه‌ای جدی برای ما کوهنوردان است تا در برنامه‌های مختلف شرکت کنیم. اما چه چیزی بیشتر از یک جفت کفش سنگین و نامناسب می‌تواند این لذت را خراب کند؟ وقتی صحبت از برنامه‌های یک‌روزه می‌شود، معادلات تغییر می‌کند و دیگر قرار نیست بار سنگین برنامه‌های چندروزه را به دوش بکشیم. پس چرا باید پاهایمان را با پوتین‌های سنگین و خشک خسته کنیم؟

در صعودهای سرعتی و کوتاه‌مدت، سه فاکتور طلایی وجود دارد: سرعت، راحتی و وزن کم. انتخاب یک کفش کوهنوردی سبک نه‌تنها باعث می‌شود انرژی کمتری مصرف کنید، بلکه چابکی شما را هم در مسیرهای سنگی و پرچالش حفظ می‌کند. اگر می‌خواهید آخر هفته‌ها از طبیعت لذت ببرید و بدون اینکه پادرد شنبه صبح را تجربه کنید، باید کفش مناسبی انتخاب کنید. در ادامه با هم بررسی می‌کنیم که کفش برنامه‌های یک‌روزه چه ویژگی‌هایی دارد.

ویژگی‌های یک کفش کوهنوردی سبک و استاندارد

شاید با خودتان بگویید برای برنامه‌های یک روزه می‌توانم هر کفش کتانی سبکی را بپوشم! اما اشتباه نکنید. سبکی در کوهنوردی نباید به قیمت از دست دادن ایمنی تمام شود. کفش کوهنوردی استاندارد برای برنامه‌های سبک، در بین کتانی مخصوص دو و پوتین سنگین کوهنوردی قرار می‌گیرد. بیایید کالبدشکافی کنیم که این کفش‌ها چه ویژگی‌های حیاتی‌ای باید داشته باشند:

• وزن پایین: اولین و مهم‌ترین فاکتور، وزن است. یک کفش ترکینگ یا هایکینگ که برای برنامه‌های یک‌روزه مناسب باشد، معمولاً وزنی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم (برای هر لنگه) دارد. این یعنی شما در هر قدمی که برمی‌دارید، انرژی کمتری صرف بلند کردن پا می‌کنید و در نتیجه دیرتر خسته می‌شوید.
• زیره تخصصی و ضدلغزش: سبک بودن به معنی صاف بودن کف کفش نیست! زیره باید دارای عاج‌های عمیق و اصولی باشد (مثل زیره ویبرام) تا در مسیرهای خاکی، گلی و سنگی سُر نخورید. چسبندگی بالا، امنیت شما را در سرازیری‌ها تضمین می‌کند.
• قابلیت تنفس و تهویه: در برنامه‌های سرعتی و یک‌روزه، پا زیاد عرق می‌کند. رویه این کفش‌ها معمولاً ترکیبی از پارچه مش و الیاف مصنوعی مقاوم است که اجازه می‌دهد هوا در کفش جریان داشته باشد و از تاول زدن پا جلوگیری کند.
• انعطاف‌پذیری: بر خلاف کفش‌های سنگین زمستانی که کفی خشکی دارند، کفش‌های سبک باید انعطاف‌پذیری خوبی داشته باشند تا پای شما بتواند به‌راحتی حرکت طبیعی خود را طی کند.
• حمایت از مچ پا: حتی در برنامه‌های سبک هم احتمال پیچ‌خوردگی وجود دارد. مدل‌های ساق‌کوتاه برای آزادی عمل عالی هستند، اما اگر مچ پای ضعیفی دارید، مدل‌های ساق‌متوسط که هم سبک‌اند و هم از قوزک پا حمایت می‌کنند، انتخاب هوشمندانه‌تری هستند.

بهترین گزینه‌های بازار برای برنامه‌های کوتاه‌مدت

حالا که می‌دانیم دنبال چه چیزی هستیم، بیایید نگاهی به بازار بیندازیم. برندهای زیادی مثل سالومون (Salomon)، مرل (Merrell) و نورث‌فیس (The North Face) در زمینه تولید کفش‌های هایکینگ پیشتاز هستند. اما اگر به دنبال گزینه‌ای هستید که هم از نظر اقتصادی به‌صرفه باشد و هم دوام بالایی در برنامه‌های سبک داشته باشد، برند هامتو (Humtto) یکی از محبوب‌ترین‌ها در بازار ایران است.

این برند با طراحی‌های مدرن و زیره‌های مقاوم، توانسته جای خود را در دل کوهنوردان باز کند. مدل‌های ترکینگ این برند به دلیل کفی راحت و رویه‌ی مقاوم در برابر نفوذ آب (در عین تنفس‌پذیری)، برای برنامه‌های چهارفصل سبک بسیار ایده‌آل هستند. بهتر است قبل از خرید کفش کوهنوردی هامتو بدانید که این برند مدل‌های متنوعی دارد و بهتر است قبل از خرید انواع آن‌ها را ببینید. این کفش‌ها ثابت کرده‌اند که برای داشتن کیفیت، لزوماً نباید هزینه‌های نجومی پرداخت کرد.

از کجا کفش کوهنوردی مطمئن و تخصصی بخریم؟

متأسفانه بازار لوازم کوهنوردی پر از کالاهای فیک و های‌کپی شده که تشخیص آن‌ها از اصل، گاهی حتی برای کوهنوردان قدیمی هم دشوار است. خرید یک کفش بی‌کیفیت به اسم اورجینال نه‌تنها پول شما را هدر می‌دهد، بلکه بازی کردن با سلامت پاهایتان در وسط کوه است. به صورت کلی، خرید از فروشگاه‌های عمومی که همه چیز می‌فروشند، برای تجهیزات تخصصی پیشنهاد نمی‌شود. شما باید به سراغ متخصصین این حوزه بروید. برای پیدا کردن بهترین فروشگاه لوازم کوهنوردی باید چند معیار کلیدی را در نظر داشته باشید:

1. مشاوره تخصصی و واقعی: یک فروشگاه خوب فقط فروشنده نیست و به مشتریان مشاوره تخصصی هم می‌دهد. آن‌ها باید بتوانند بر اساس فرم پای شما و نوع برنامه‌ای که می‌روید (مثلاً جنگل‌نوردی یا صعود به قله)، بهترین گزینه را پیشنهاد دهند.
2. تنوع محصولات و برندها: فروشگاهی که سبد کالایی متنوعی از برندهای معتبر جهانی و چینی باکیفیت (مثل هامتو، اسکارپا، سیمپا و…) داشته باشد، دست شما را برای انتخاب باز می‌گذارد.
3. ضمانت اصالت و امکان تعویض: مهم‌ترین فاکتور در خرید اینترنتی کفش، امکان تعویض سایز است. فروشگاه معتبر باید این اطمینان را به شما بدهد که در صورت عدم تطابق سایز، بدون دردسر بتوانید کفش را تعویض کنید.
4. توضیحات دقیق و فنی: در صفحه محصول باید جزئیات مختلف مثل وزن دقیق، جنس زیره، تکنولوژی‌های به کار رفته در رویه و سال ساخت به صورت شفاف ذکر شوند.

نکات مهم قبل از خرید کفش سبک برای مسیرهای یک‌روزه

اولین نکته بسیار مهم، این است که کفش کوهنوردی مثل کفش مجلسی نیست که بگویید «جا باز می‌کند»؛ این کفش باید از لحظه اول راحت باشد. شما باید در حین خرید کفش کوهنوردی، به این نکات توجه کنید:

• یک سایز بزرگ‌تر بگیرید: این مهم‌ترین توصیه ما به شماست. در کوهنوردی پاها بعد از چند ساعت راه رفتن، کمی ورم می‌کنند. از طرفی در سرازیری‌ها، اگر کفش کاملاً کیپِ پایتان باشد، انگشتان پا به جلوی کفش برخورد کرده و ناخن‌هایتان سیاه می‌شود. بنابراین همیشه کفش کوه را نیم تا یک سایز بزرگ‌تر از سایز شهری خود انتخاب کنید.
• خرید در ساعات پایانی روز: اگر حضوری خرید می‌کنید یا می‌خواهید سایز پایتان را برای خرید اینترنتی اندازه بگیرید، این کار را به عصر موکول کنید. در پایان روز، پاها در حجیم‌ترین حالت خود هستند و سایز دقیق‌تری به دست می‌آورید.
• جوراب ضخیم را فراموش نکنید: هیچ‌وقت کفش کوهنوردی را با جوراب نازک نخی تست نکنید. شما در کوه قرار است جوراب حوله‌ای بپوشید. هنگام تست یا اندازه‌گیری سایز پا، حتماً همان جورابی را بپوشید که قرار است در برنامه استفاده کنید.
• توجه به «زبانه» کفش: در کفش‌های سبک یک‌روزه، زبانه کفش باید به بدنه‌ی کناری متصل باشد. این ویژگی کوچک اما حیاتی، مانع از ورود سنگ‌ریزه‌ها، خاک و خاشاک به درون کفش می‌شود.
• تست سطح شیب‌دار: اگر امکانش را دارید، کفش را روی سطح شیب‌دار امتحان کنید. روی پنجه بایستید و مطمئن شوید پاشنه پا از کفش جدا نمی‌شود. سپس روی پاشنه بایستید و مطمئن شوید انگشتان به جلوی کفش فشار نمی‌آورند.

سبک، راحت، ایمن

در نهایت، هدف از تمام برنامه‌های کوهنوردی و طبیعت‌گردی، لذت بردن از زیبایی‌های مسیر و تجدید قواست، نه جنگیدن با ابزار و تجهیزات. دوران «هر چه سنگین‌تر، حرفه‌ای‌تر» به سر آمده و برای برنامه‌های یک‌روزه، هوشمندانه‌ترین انتخاب، یک کفش سبک با استانداردهای فنی است.

انتخاب کفش مناسب به معنای احترام به بدنتان است. وقتی پاهایتان راحت باشند، کمتر خسته می‌شوید، مسافت بیشتری را طی می‌کنید و به جای اینکه مدام حواستان به درد پا یا لیز خوردن باشد، سرتان را بالا می‌گیرید و محو تماشای مناظر می‌شوید. پس با دقت انتخاب کنید، از فروشگاه‌های معتبر خرید کنید و با گام‌هایی سبک و ایمن، دل به کوه بزنید.