احتمالاً این صحنه را تجربه کردهاید: استاد میگوید «ارائه جلسه بعد با شما» و از آن لحظه تا روز ارائه، دلتان مدام تپش دارد. کلی زحمت کشیدهاید، تحقیق کردهاید، یادداشت برداشتهاید و حالا نوبت به لحظهای رسیده که همه زحماتتان را نشان دهید. اگر کمی استرس دارید، اصلا نگران نباشید. اینجا طبق نقل قول هایی از وب سایت های برتر در این حوضه مانند medpresent.ir و berkleycenter.georgetown.edu قرار است چند تکنیک ساده و عملی یاد بگیرید تا نه تنها استرس کمتری داشته باشید، بلکه ارائهای داشته باشید که همکلاسیهایتان واقعاً دوست داشته باشند بشنوند.
فهرست مقالات
از کجا شروع کنیم؟ با خودتان صادق باشید
قبل از هر چیز، یک لحظه فکر کنید: قرار است برای چه کسانی صحبت کنید؟ استاد که تخصصش را دارد، اما بقیه دانشجویان چطور؟ سطح اطلاعاتشان درباره موضوع شما چقدر است؟ اگر موضوع خیلی تخصصی است، باید سادهتر توضیح دهید. اگر موضوع عمومیتر است، باید نگاه تازهای به آن داشته باشید.
این را هم در نظر بگیرید که همکلاسیهایتان بعد از چند ساعت کلاس، خسته هستند. وظیفه شما این است که آنها را برای ۱۵ یا ۲۰ دقیقه با خودتان همراه کنید.
چیزهایی که لازم نیست انجام دهید:
بیایید اول ببینیم چه کارهایی را نباید انجام دهیم:
- قرار نیست تمام مقاله یا تحقیق را کلمه به کلمه روی اسلاید بیاورید
- قرار نیست پشت به مخاطب بایستید و اسلایدها را بخوانید
- قرار نیست با لحن یکنواخت و بدون هیچ تغییری صحبت کنید
- قرار نیست آنقدر تند صحبت کنید که کسی نفهمد چه میگویید
پس چگونه یک تحقیق خوب ارائه دهیم؟
حالا که میدانیم چه کارهایی را نباید انجام دهیم، برسیم به اصل مطلب. چطور باید ارائه داد که هم خودمان لذت ببریم، هم مخاطب؟
۱. با یک شروع جذاب وارد شوید
اولین جمله شما سرنوشتساز است. با کلیشههایی مثل «سلام، امروز میخواهم درباره…» شروع نکنید. میتوانید با یک سوال شروع کنید: «تا حالا براتون پیش اومده که…؟» یا یک آمار جالب: «آیا میدانستید که…؟» یا حتی یک داستان کوتاه شخصی: «وقتی داشتم این موضوع را انتخاب میکردم، دوستم به من گفت…»
۲. یک نقشه راه ساده بدهید
بعد از شروع، خیلی سریع به مخاطب بگویید که قرار است چه مسیری را بروید. مثلا: «توی این ۱۵ دقیقه، اول میگویم چرا این موضوع را انتخاب کردم، بعد با سه تا یافته اصلی آشنا میشویم و آخر هم میبینیم این یافتهها به چه دردمان میخورند.»
۳. از قانون سهگانه استفاده کنید
تحقیق شما هرچقدر هم پیچیده باشد، میتوانید آن را در قالب سه پیام اصلی خلاصه کنید. چرا سه؟ چون مغز آدمها برای به خاطر سپردن، عدد سه را دوست دارد. این سه تا نکته را با مثالهای ساده و ملموس توضیح دهید.
۴. با مخاطب حرف بزنید، نه برای مخاطب
تفاوتش را میدانید؟ وقتی برای کسی حرف میزنید، مدام به یادداشتهایتان نگاه میکنید و فقط اطلاعات را تحویل میدهید. اما وقتی با کسی حرف میزنید، به چشمهایش نگاه میکنید، میبینید کی گیج میزند تا دوباره توضیح دهید، کی تکان میخورد تا بلندتر صحبت کنید. ارائه واقعی، یک مکالمه است، نه یک سخنرانی یک طرفه.
۵. اسلایدها را برای چشم طراحی کنید، نه برای گوش
اسلایدها قرار است به مخاطب کمک کنند ببیند، نه اینکه بخواند. پس:
- از عکس، نمودار و اینفوگرافیک استفاده کنید
- هر اسلاید، یک پیام اصلی داشته باشد
- جملهها را تا جای ممکن کوتاه کنید
- فونت را آنقدر بزرگ بگیرید که ته کلاس هم خوانده شود
- رنگهای متضاد انتخاب کنید تا خوانایی بالا برود
۶. زبان بدنتان را فراموش نکنید
جسم شما دارد بلندتر از کلماتتان حرف میزند:
- صاف بایستید، ولی خشک و شکننده نباشید
- به همه جای کلاس نگاه کنید، نه فقط به استاد
- دستهایتان را از جیب دربیاورید
- اگر دستانتان میلرزد، یک خودکار یا کلیکِر دست بگیرید
- لبخند بزنید. لبخند، استرس شما را کم میکند و مخاطب را جذب
۷. مکث کنید، نفس بکشید
تند تند حرف زدن، نشانه استرس است و مخاطب را خسته میکند. بین بخشهای مختلف مکث کنید. یک لیوان آب کنار دستتان بگذارید و چند جرعه بنوشید. این مکثها به مخاطب فرصت میدهد آنچه شنیده را هضم کند.
۸. جمعبندی کنید و تمام کنید
در پایان، خیلی خلاصه بگویید چه گفتید. مثلا: «پس دیدیم که… اول اینکه… دوم اینکه… و سوم اینکه…» بعد یک جمله پایانی به یادماندنی بگویید و تشکر کنید. وقتی هم تمام شد، بایستید و منتظر سوالات باشید.
۹. با سوالات راحت باشید
بخش پرسش و پاسخ، فرصت است، نه تهدید. اگر سوالی بلد نبودید، با خیال راحت بگویید: «سوال خوبی است. به این بخش فکر نکرده بودم.» یا «این میتواند موضوع یک تحقیق دیگر باشد.» صادق باشید، لازم نیست همهچیز را بلد باشید.
روز ارائه چه کار کنیم؟
لباس راحت اما مرتب بپوشید. چند دقیقه زودتر بروید و فایل را چک کنید. یک بطری آب همراه داشته باشید. اول کار، چند نفس عمیق بکشید. وقتی پشت میکروفون ایستادید:
- به همه نگاه کنید، نه فقط به استاد
- دستهایتان را توی جیب نکنید
- اگر دستانتان میلرزند، یک خودکار دست بگیرید
- لبخند بزنید. لبخند استرس شما را کم میکند و مخاطب را جذب میکند.
با بخش پرسش و پاسخ چه کنیم؟
اگر سوالی بلد نبودید، اشکالی ندارد. بگویید: «سوال خوبی است. تا حالا بهش فکر نکرده بودم. اگر اطلاعات بیشتری دارید خوشحال میشوم بشنوم.» یا بگویید: «این بخشی است که میشود بیشتر رویش کار کرد.» اگر کسی سوالی نپرسید، خودتان یک سوال بپرسید: «معمولا اینجا یک سوال رایج پیش میاد که…»
سخن آخر
یادتان باشد مهمترین کسی که باید از ارائهتان راضی باشد، خودتان هستید. اگر به تحقیقتان اعتقاد داشته باشید، اگر برایتان مهم باشد که چه میگویید، این حس به مخاطب هم منتقل میشود. پس راحت باشید، خودتان باشید و بگذارید بقیه ببینند چقدر برای تحقیقتان زحمت کشیدهاید.
دیدگاه کاربران